Aparat słuchowy to inwestycja w jakość życia, jednak koszt jego zakupu może być znacznym obciążeniem dla domowego budżetu. Na szczęście istnieje wsparcie finansowe pochodzące z Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) oraz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Zrozumienie mechanizmów przyznawania dotacji pozwala znacząco obniżyć koszt własny, a nawet uzyskać aparat niemal bezpłatnie!
Refundacja aparatu słuchowego - podstawowe informacje
Kto może skorzystać z refundacji?
Z refundacji aparatu słuchowego może skorzystać każda osoba objęta ubezpieczeniem zdrowotnym w Polsce (także ubezpieczona przez członka rodziny), u której zdiagnozowano niedosłuch spełniający określone kryteria medyczne. Kluczowym warunkiem jest badanie słuchu i uzyskanie zlecenia od lekarza laryngologa, audiologa lub otolaryngologa.
Jak często można ubiegać się o refundację?
O refundację aparatu słuchowego można ubiegać się raz na 5 lat w przypadku osób dorosłych oraz raz na 3 lata w przypadku dzieci i młodzieży uczącej się. Limity dotyczą każdego ucha z osobna - jeśli niedosłuch występuje obustronnie, pacjent otrzyma dofinansowanie na dwa aparaty słuchowe oraz dwie wkładki uszne. W wyjątkowych sytuacjach medycznych, np. przy gwałtownym pogorszeniu słuchu, istnieje możliwość skrócenia tego okresu po uzyskaniu odpowiedniej opinii lekarskiej.
Kryteria refundacji aparatów słuchowych
Stopień ubytku słuchu a kwota refundacji
Dofinansowanie do aparatów słuchowych przyznawane jest pacjentom, u których średnia wartość ubytku słuchu przekracza progi określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia. Dla dorosłych to powyżej 40 dB HL w uchu aparatowanym. W przypadku dzieci i młodzieży do 26. roku życia, kryterium to powyżej 30 dB HL.
Limit dochodu a dostępność refundacji
Refundacja aparatów słuchowych NFZ nie jest uzależniona od wysokości dochodów pacjenta. Ma znaczenie w przypadku ubiegania się o dodatkowe wsparcie z PFRON. Tam obowiązują kryteria dochodowe. O dofinansowanie mogą starać się osoby, których miesięczny dochód na jednego członka rodziny nie przekracza określonego procentu średniego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. Ten limit dochodu jest granicą.
Kwoty refundacji aparatów słuchowych
Refundacja dla dorosłych - Ile wynosi?
Dopłata do aparatu słuchowego dla osób dorosłych powyżej 26. roku życia wynosi obecnie 700 zł na jeden (przy limicie cenowym 1000 zł) oraz 50 zł na wkładkę uszną. Jeśli pacjent kupuje dwa aparaty, NFZ dopłaci łącznie 1400 zł i 100 zł do wkładek. Kwota ta jest stała bez względu na cenę aparatu - pacjent zawsze pokrywa różnicę.
Refundacja dla dzieci - Jakie są stawki?
Refundacja za aparat słuchowy dla dzieci i osób uczących się do 26. roku życia wynosi 100% limitu NFZ, czyli 2000 zł na każdy aparat słuchowy oraz 60 zł na każdą wkładkę uszną. Wynika to z kluczowej roli słuchu w rozwoju mowy, edukacji i integracji społecznej młodego człowieka.
Specjalne warunki dla osób uprzywilejowanych
Osoby posiadające szczególne uprawnienia (np. Inwalidzi Wojenni i Wojskowi, osoby represjonowane), mogą liczyć na dofinansowanie aparatów słuchowych z NFZ do 100% limitu - czyli 1000 zł na aparat. Ponadto osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności mogą korzystać z refundacji bez limitów czasowych, jeśli ich stan zdrowia wymaga częstszej wymiany urządzeń.
Procedura uzyskania refundacji aparatów słuchowych
Jakie dokumenty są wymagane do dofinansowania?
Dokumenty do dofinansowania to przede wszystkim zlecenie na zaopatrzenie w wyroby medyczne, wystawione przez lekarza specjalistę. Pacjent musi też posiadać aktualny wynik badania słuchu (audiogram). W przypadku ubiegania się o dodatkowe środki z PFRON, konieczne będzie orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, zaświadczenie o dochodach oraz faktura proforma ze sklepu medycznego lub gabinetu protetyki słuchu.
Jak złożyć wniosek o dofinansowanie?
Proces składania wniosku rozpoczyna się od wizyty u lekarza laryngologa po zlecenie. Obecnie system zleceń jest w pełni zelektronizowany (eZlecenie) – lekarz wystawia dokument w systemie, gdzie wniosek o dofinansowanie jest automatycznie zatwierdzany przez NFZ. Pacjent nie musi już fizycznie odwiedzać oddziału Funduszu. Z zatwierdzonym numerem zlecenia udaje się bezpośrednio do gabinetu protetycznego, gdzie kwota refundacji jest odejmowana od ceny końcowej aparatu przy zakupie.
Rola Zlecenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne
Zlecenie na zaopatrzenie w wyroby medyczne to „recepta” na aparat słuchowy i jest łącznikiem między pacjentem, NFZ a punktem sprzedaży. Dokument zawiera kod wyrobu (np. P.110 dla aparatu słuchowego), informację o stronie (ucho lewe/prawe) oraz medyczne uzasadnienie konieczności stosowania pomocy słuchowej.
Opcje dodatkowego wsparcia finansowego
Dofinansowanie z PFRON
Dofinansowanie do aparatu słuchowego z PFRON (realizowane przez MOPS lub PCPR) pozwala na pokrycie nawet do 150% kwoty limitu NFZ, co w połączeniu z podstawową refundacją może sfinansować większość kosztów. O to wsparcie mogą ubiegać się osoby z orzeczoną niepełnosprawnością, spełniające kryterium dochodowe. Wnioski o środki z PFRON można składać w urzędzie lub wygodnie przez internet za pomocą systemu SOW. Kwoty te są przyznawane do wyczerpania rocznych budżetów danej jednostki terytorialnej.
Bezpłatne aparaty słuchowe - Kto może skorzystać?
Bezpłatne aparaty słuchowe są dostępne dla dzieci i młodzieży do 26. roku życia oraz dla inwalidów wojennych - pod warunkiem wybrania modeli mieszczących się w limitach cenowych NFZ. W przypadku dzieci, limit 2000 zł na aparat często pozwala na wybór solidnego, w pełni funkcjonalnego urządzenia bez żadnej dopłaty ze strony rodziców. Osoby dorosłe również mogą otrzymać aparat „za 0 zł”, jeśli wybiorą model z tzw. klasy podstawowej, którego cena nie przekracza sumy refundacji NFZ i ewentualnego dofinansowania z PFRON/MOPR.